Australijskie badanie analizuje wpływ surowych przepisów dotyczących prowadzenia pojazdów w tym kraju na pacjentów stosujących medyczną marihuanę oraz ich stosunek do prowadzenia pojazdów pod wpływem tej substancji i częstotliwość takich zachowań.
W większości stanów Australii prowadzenie pojazdu z wykrywalnym poziomem THC we krwi jest nielegalne, niezależnie od braku upośledzenia zdolności prowadzenia pojazdów i niezależnie od tego, czy pacjent posiada receptę na medyczną marihuanę. Jedynym stanem, w którym obecnie obowiązuje obrona medyczna, jest Tasmania.
Australijskie przepisy, obecnie kwestionowane przez różne organizacje i polityków, skutecznie działają jako zakaz prowadzenia pojazdów, ponieważ THC można wykryć nawet kilka tygodni po spożyciu, długo po wystąpieniu jakiegokolwiek upośledzenia zdolności prowadzenia pojazdów.
Naukowcy z wielu australijskich uniwersytetów przeprowadzili między grudniem 2022 r. a kwietniem 2023 r. przekrojową ankietę internetową wśród Australijczyków używających marihuany w celach medycznych, koncentrując się na kwestii prowadzenia pojazdów. Oprócz zebrania informacji demograficznych i klinicznych, oceniono również zgłaszane przez respondentów przypadki prowadzenia pojazdów pod wpływem konopi indyjskich (DUIC) wraz z zachowaniami związanymi z prowadzeniem pojazdów oraz opiniami na temat upośledzenia zdolności prowadzenia pojazdów.
Spośród 2609 respondentów, którzy prowadzili pojazdy w ciągu ostatnich 12 miesięcy, 73% stosowało przepisane medyczne konopie indyjskie, a 28,3% zgłosiło prowadzenie pojazdów pod wpływem konopi indyjskich.
Wśród czynników związanych ze znacznie zwiększonym prawdopodobieństwem prowadzenia pojazdów pod wpływem marihuany znalazły się: częstsze stosowanie marihuany medycznej, płeć męska, stosowanie nielegalnej i palonej marihuany oraz przekonanie, że marihuana nie wpływa negatywnie na zdolność prowadzenia pojazdów. 69,1% osób zgłaszających DUIC uważało, że nie ma to wpływu na ich zdolność prowadzenia pojazdów, ale jak wspomniano, upośledzenie zdolności (lub jego brak) nie zmienia niczego w zakresie stosowania przepisów dotyczących prowadzenia pojazdów.
Na pytanie, po jakim czasie od zażycia marihuany medycznej pacjenci uważają, że mogą bezpiecznie prowadzić pojazdy, 20,7% osób zażywających marihuanę doustnie, 30,7% palaczy i 16% użytkowników waporyzatorów odpowiedziało, że mniej niż godzinę.
W 2021 r. naukowcy z australijskiej organizacji Lambert Initiative for Cannabinoid Therapeutics przy Uniwersytecie w Sydney wskazali „okres upośledzenia zdolności prowadzenia pojazdów” trwający od trzech do dziesięciu godzin w przypadku umiarkowanych lub wysokich dawek THC – jednak upośledzenie to nie było sytuacją jednoznaczną.
Spośród respondentów ostatniego badania, którzy w ciągu ostatnich 12 miesięcy zostali poddani testom drogowym, 15,1% uzyskało wynik pozytywny i zostało następnie skazanych. Jednak obecność testów drogowych na obecność narkotyków powstrzymała wielu przed prowadzeniem pojazdów po zażyciu medycznej marihuany, a nieco ponad połowa respondentów stwierdziła, że testy te powstrzymały ich przed prowadzeniem pojazdów lub wpłynęły na rodzaj zażywanej medycznej marihuany.
Inne ustalenia:
- 80,0% respondentów stwierdziło, że potrafi dokładnie ocenić swoją zdolność do prowadzenia pojazdów po zażyciu marihuany medycznej.
- 81,1% respondentów stwierdziło, że po zażyciu marihuany medycznej jeździ ostrożniej.
- 58% respondentów stwierdziło, że zazwyczaj zachowuje większą odległość od samochodu jadącego przed nimi.
- 55,8% respondentów uznało, że mają większą kontrolę nad pojazdem.
- 75,0% respondentów nie zgodziło się lub zdecydowanie nie zgodziło się, że wolniej reagują na nagłe sytuacje.
- 83,3% nie zgodziło się, że trudniej jest zachować koncentrację.
- 88,0% nie zgodziło się, że trudniej jest jeździć po prostej linii.
- 95,7% nie zgodziło się, że podejmuje większe ryzyko.
Komentując wyniki badania, autorzy stwierdzili, że chociaż testy na obecność narkotyków przeprowadzane na drogach są wyraźnie skutecznym środkiem odstraszającym od jazdy pod wpływem narkotyków, stanowią one również barierę w dostępie pacjentów do leczenia.
„W miarę ewolucji polityki dotyczącej konopi indyjskich i rozszerzania dostępu pacjentów do leczenia, działania mające na celu ograniczenie jazdy pod wpływem narkotyków muszą uwzględniać niuanse związane z zastosowaniem terapeutycznym. Konieczne są dalsze badania, aby lepiej zrozumieć, jak przepisane medyczne konopie indyjskie wpływają na jazdę i funkcje poznawcze”.
Badanie zostało opublikowane w czasopiśmie Transportation Research Part F: Traffic Psychology and Behaviour.