Długotrwały włoski spór dotyczący kwiatów konopi przemysłowych wydaje się zmierzać w kierunku rozwiązania sprzyjającego sektorowi po tym, jak Rada Stanu tego kraju skierowała sprawę do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS).
Posunięcie to oddaje sprawę w ręce sędziów, którzy wielokrotnie potwierdzali, że kwiaty konopi i CBD są legalnymi produktami rolnymi zgodnie z przepisami UE. Orzeczenie ETS na korzyść włoskich interesariuszy powinno stanowić ostateczny punkt zwrotny przeciwko oporowi Włoch wobec ustanowionych przez UE ram dla kwiatów konopi i CBD.
Przesuwa środek ciężkości
Wysyłając sprawę do ETS, najwyższy włoski sąd administracyjny skutecznie przyznał, że przepisy krajowe ograniczające kwiaty konopi mogą być sprzeczne z prawem UE, szczególnie w świetle orzeczenia w sprawie Kanavape, w którym ETS orzekł, że CBD nie jest narkotykiem i że państwa członkowskie nie mogą blokować swobodnego przepływu produktów pochodnych konopi legalnie sprzedawanych w innych częściach UE.
Sedno sprawy stanowią dwie kwestie strukturalne. Po pierwsze: Czy włoski dekret o bezpieczeństwie bezprawnie unieważnia krajowe prawo konopne z 2016 r., traktując certyfikowane kwiaty konopi przemysłowych jako środki odurzające, niezależnie od poziomu THC? Po drugie: Czy przepisy dotyczące środków odurzających – poprzez traktowanie kwiatów, liści, olejów i żywic konopi jako kontrolowanych środków odurzających, niezależnie od poziomu THC – naruszają przepisy UE dotyczące towarów rolnych, konkurencji i wolnego rynku?
Rada Stanu stwierdziła, że konflikty te budzą poważne obawy, które może rozstrzygnąć jedynie ETS.
Efekt ogólnoeuropejski
„Oznacza to, że Włochy – które w pewien sposób stworzyły ten sektor kwiatostanów – ostatecznie ustalą, czy jest on legalny, czy nie, wydając orzeczenie, które będzie wiążące dla wszystkich państw członkowskich” – powiedział prawnik Giacomo Bulleri z rzymskiej firmy prawniczej Legance. Dolcevitaonline.
Bulleri powiedział, że zawieszenie nakazu „nie może nie wywołać efektu domina” w toczących się postępowaniach karnych, przewidując, że sędziowie w całym kraju będą raczej dołączać swoje sprawy do procesu ETS niż wydawać sprzeczne decyzje.
Zwiększa pewność prawną
Organizacje branżowe natychmiast przyjęły decyzję z zadowoleniem. Włoskie Associazione Canapa Sativa nazwało to „zwycięstwem włoskiego łańcucha dostaw”, zauważając, że prawo UE nigdy nie rozróżniało kwiatów konopi od innych części roślin, gdy THC mieści się w dozwolonych limitach.
„To decydujący krok”, powiedział Mattia Cusani, prezes Canapa Sativa Italia. „Rada Stanu zidentyfikowała włoską anomalię i zwróciła się do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem, czy naprawdę możliwe jest objęcie kontrolą tylko kwiatostanów, gdy UE nie rozróżnia części roślin, a poziomy THC są minimalne. Dla firm i sprzedawców detalicznych oznacza to konkretną perspektywę spokoju prawnego i ochrony łańcucha dostaw, zgodnie z przepisami europejskimi”.
Lata odwrotów
Skierowanie sprawy kończy burzliwy okres legislacyjny. Włoskie władze wielokrotnie próbowały przeklasyfikować konopie jako roślinę leczniczą w ciągu ostatnich kilku lat, ograniczając ich wykorzystanie do nasion i włókien. Stowarzyszenia zakwestionowały te ograniczenia, co doprowadziło do orzeczenia TAR z lutego 2023 r., w którym unieważniono ograniczenia, oświadczając, że zastosowania konopi nie mogą być ograniczane bez uzasadnienia naukowego. Rząd Giorgii Meloni odwołał się, wnosząc sprawę do Rady Stanu – tylko po to, by sędziowie skierowali ją dalej do Luksemburga.