Brazylijski Najwyższy Trybunał Sprawiedliwości (STJ) po raz kolejny przedłużył termin wprowadzenia długo oczekiwanych przepisów dotyczących konopi, przyznając rządowi federalnemu i agencji zdrowia Anvisa czas do wiosny przyszłego roku na sfinalizowanie przepisów dotyczących importu nasion konopi o niskiej zawartości THC i uprawy konopi do celów leczniczych i naukowych.
Jednogłośna decyzja STJ była odpowiedzią na wniosek Biura Prokuratora Generalnego, które argumentowało, że prace międzyresortowe wymagane do wydania dekretu krajowego nie mogą zostać zakończone w ramach obecnego harmonogramu.
Regulacyjny regres
Przedłużenie do 31 marca 2026 r. jeszcze bardziej opóźnia proces, który rozciągnął się na wiele niedotrzymanych terminów od końca 2024 r., kiedy STJ orzekł, że konopie o niskiej zawartości THC nie podlegają brazylijskiej ustawie o środkach odurzających i nakazał organom regulacyjnym ustanowienie zgodnych ram w ciągu sześciu miesięcy.
Sędzia Regina Helena Costa, która była autorką tego orzeczenia, w zeszłym tygodniu zaakceptowała stanowisko rządu, że prace nad tworzeniem przepisów wymagają więcej czasu. Przyznając odroczenie, zauważyła, że zaangażowane agencje dokładają starań, aby spełnić wymagania pomimo przeszkód technicznych.
Nowy termin zastępuje datę graniczną z września 2025 r., której Anvisa nie dotrzymała, co skłoniło agencję – za pośrednictwem Biura Prokuratora Generalnego – do zwrócenia się o dodatkowy czas. W październiku 2025 r. urzędnicy Anvisa stwierdzili, że opóźnienie odzwierciedla naukowe i regulacyjne wymagania związane z uprawą konopi indyjskich oraz potrzebę dalszego dialogu między rządem, przemysłem i społeczeństwem obywatelskim.
Zasugerowali również, aby sprawa została przedstawiona Radzie ds. Zrównoważonego Rozwoju Gospodarczego i Społecznego, znanej jako Conselhão, w celu poszerzenia wkładu politycznego.
Frustracja przemysłu
Powtarzające się opóźnienia spowodowały narastającą frustrację wśród naukowców i interesariuszy konopi. W październiku przedstawiciele EMBRAPA, Brazylijskiej Korporacji Badań Rolniczych, powiedzieli, że przedłużenie jeszcze bardziej spowolni badania i ograniczy zdolność Brazylii do podejmowania decyzji opartych na dowodach naukowych.
Podkreślili oni, że bez jasnych zasad, projekty mające na celu opracowanie nowych odmian lub zwiększenie produkcji krajowej nie mogą się rozwijać. W pierwotnym orzeczeniu sędziego Costy konopie nie zostały uznane za niemedyczne. Oznacza to, że uprawa konopi na włókno i ziarno była dotychczas ograniczona do badań i projektów pilotażowych.
Przewiduje się, że Brazylia wyda ponad 150 milionów dolarów na leki na bazie kannabinoidów w 2025 roku, z czego większość jest importowana. Analitycy twierdzą, że produkcja krajowa może znacznie wzrosnąć w nadchodzącej dekadzie, jeśli zostaną ustanowione przepisy, zmniejszając zależność od zagranicznych dostawców. Zwolennicy branży ostrzegają, że ciągłe opóźnienia podważają interesy narodowe, szczególnie biorąc pod uwagę zależność Brazylii od importowanych aktywnych składników farmaceutycznych i rosnącą globalną konkurencję w zakresie produktów na bazie kannabinoidów i konopi.
Utrzymująca się niepewność
Nowe rozszerzenie STJ podkreśla trudności, z jakimi boryka się Brazylia we wdrażaniu ram regulacyjnych pomimo jasnych wskazówek sądowych. Decyzja sądu z listopada 2024 r. wiąże sądy niższej instancji i wymaga od organów regulacyjnych stworzenia zasad, które pozwolą na import nasion, uprawę i rozwój zarówno leczniczych produktów CBD, jak i materiałów z konopi przemysłowych.